мөнгө босгох аргууд

Бусдаас мөнгө зээлэх

 Бид мөнгөний хэрэг болохоор хамгийн түрүүнд санаанд ордог хялбар арга нь бусдаас мөнгө зээлэх явдал юм.  Чи ах дүү нар болон  хамт олондоо боломжийн нэр хүндтэй буюу найдвартай гэж үнэлэгддэг бол энэ нь бололцоотой аргуудын нэг юм.  Гэвч амьдрал дээр энэ нь тэр бүр мөнгөний асуудлыг шийдэх найдвартай арга биш. Бас нөгөө талаар хугацаа нь удахгүй тул түр зуурын л арга хэмжээ. Мөн Банк, барьцаалан зээлдэх зэрэг нь ч ялгаа байхгүй бас л арга барсан хэрэг. Гэвч бид арга буюу л эдгээр аргуудын аль нэгийг сонгохоос өөр аргаггүй болдог. Эдгээрийн алийг нь ч сонгох бололцоотой бай...

Зарим хүмүүс төр засгийг муулна, намуудыг зүхнэ, цаг үеэ үзэн ядна  зарим нь бүүр улс төрчдийг нэрээр  нь гаргасан шийдвэрээр нь дуцрьдаж байгаад л муулна. Үзэн ядна. Нэг удаа миний нэг муухан таньдаг хүн цементийн  үнэ өссөнг Да.Ганболдтой холбоод л баахан муулав. Бас нэг нөхөр Гончигдоржийг их баян болсон Өгөөжийг бас юу юу билээ дээ баахан үйлдвэр хувьдаа авсан гээд л баахан юм ярьж байв. Бас нэг жишээ надтай 1970-1980-аад оны үед хамт ажиллаж байсан Даваа гэдэг хүн надад :-Цаад Бадрал чинь  хуга баяжсан гэнэ лээ.Муусайн хулгая ууд гээд л баахан ярив. Тэгэхээр нь би :- Би уг цаадах тай чинь...

Аривлан хэмнэлт бол мөнгө босгох маш чухал арга замын нэг гэдгийг хүмүүс маш сайн мэдсэн хирнээ тэр болгон хэрэгжүүлж чаддаггүй. Маш цамаан зан монголчууд бидэнд байдаг ч бид тэр сайхан амьдарч чаддаггүйг бүгд л мэднэ. Засгийн газарт ажилладаг миний нэг найз 1990-ээд оны эхээр японд томилолтоор ажилласан юм Тэрээр ярихдаа:- Би айлд байлаа. Байсан айл маань орой ирээд гэрээ халаах юм. Гэр нь дорхоноо л хална. хоол ундаа идэж уугаад  орой чөлөөтэй ярьж рөөрч,  үзэж харах зүйлээ үзээд унтахдаа бүх гэрлээ унтраан халаалтаа зогсоох юм.  гэж билээ. Эндээс харахад цахилгаан дулааны ямар их хэмнэлт бы...

Адра, Дэлхийн зөн, бага дунд бизнесийг дэмжих сан, ядуурлыг бууруулах сан зэрэг  гэх мэтийн маш олон төрийн болон, олон улсын, олон нийтийн байгууллагууд ажиллаж байна. Эдгээр байгууллагуудад хандан өөрийн төслөө танилцуулж бизнесийн дэмжлэг авах боломжтой.

Монсав ХК-ийн ерөнхий захирал П.Бадрал  ЮНДП-гийн нэгэн төсөлд орлцох санал таьсаны дагуу би уг төслийн материалыг албан ёсоор хүлээлгэн өгөх хүртэл оролцсон юм. Уг төслийн нэр нь "Монголын уламжлалт сав баглаа боодол " гэсэн сэдэвтэй байсан юм. Уг төсөлд ХААИС, ШУТИС, ҮХААЯ-ны эрдэмтэн  профессорууд орлцсон юм. Миний хувьд олон газрын материалуудыг нэгтгэн нэг хэв загварт оруулах байв. Ер нь сүүлийн үед төсөл боловсруулан  тендерт оролцох явдал нилээд хөгжиж байна. Энд нэг чухал асуудал нь маш их өндөр мэргэжил, мэргэшил  шааддаг тул тухайн хүнээс их мэдлэг чадвар шаардана. Миний нэг хөдөө ам...

Банкны зээл нэг үеэ болвол амархан болжээ. Намайг зээл авах үед 10 хувийг нь заавал зуучилсан хүнд өгнө. Би нэг удаа 1996 оны үед 1 сая төгрөг зээлээд 100 мянгыг нь зуулчлалын хөлсөнд өгч байлаа. Гэтэл одоо банкууд чөлөөтэй болжээ. Энд 2 асуудал л байна. Нэг нь төсөл чинь банкинд итгэл төрүүлхүйц байх буюу үйл ажиллагаа чинь найдвартай, тогтвортой байх нөгөө нь үл хөдлөх хөрөнгөтэй байх болно. Одоо ганцхан бэрхшээл байгаа нь банкны зээлийн хугацаа хэт богино. Гэвч хугацааны тухай хаа сайгүй яригдаж байгаа болохоор шийдэгдэх боломжтой гэж үзнэ.
...

Мөнгө босгох хамгийн найдвартай аргуудын нэг нь өөрийн цалин юмуу орлогоосоо хуримтлал бий болгох явдал юм. Хүмүүс өөрт асар их бололцоо байгааг олж хардаггүйд л хамаг учир оршино. Жишээ нь цалин нэмэгдэх үед нэмэгдсэн цалингаа хуримтлалд оруулаад хуучин байдлаар нэг хэсэг  амьдарахад л боломжийн хуримтлал үүснэ. Мөн хүн зөндөө л шагнуулдаг.Шагнуулсан мөнгөө бүгдийг юмуу тодорхой хэсгийг хуримтлалдаа хийхэд боломжийн мөнгө хуримтлагдана. Харамсалтай нь 100 хүн тутмаас бүүр 1000 хүн тутмаас цөөхөн нь л ингэж чаддаг.  Ингэж мөнгөө гамнасан нэгнийгээ янз бүрээр хэлэх боловч тэр хүн л эцсийн дүндэ...

Форексийг манайд сүүлийн үед их сурталчилах болжээ. Жирийн хүн дэлхийн мөнгөний зах зээл дээрээс мөнгө олох арга өөрөөр хэлбэл мөнгөний ханш дээр тоглох боломж гэж үзэж болох юм даа. Интернэт нилээд хүчтэй хөнжиж байгаа одоо үед их бололцоотой гэж үзэж байна.Зах зээлд орохоос өмнө үед одоогийн эдийн засгийн хөгжлийн дэд сайд О.Чулуунбат Монгол банкны диллер байхдаа улсын мөнгөөр тоглож их хэмжээний мөнгө алдсан тухай хэвлэлээр маш их яригдаж байсан билээ.100 орчим мянган доллар алдсан бололтой юм билээ. Дандаа алдаагүй бас  олсон нь их л байсан бололтой. Энэ нь тэр үеийн хэвлэлийн мэдээг харах...